QuickPC EXTREME

ตามเว็บบอร์ดต่างๆ มีอยู่คำถามหนึ่งที่มีการถามกันอยู่เป็นประจำนั่นก็คือถ้าจะเปลี่ยนเมนบอร์ดใหม่ หรือย้ายฮาร์ดดิสก์จากเครื่องหนึ่งไปยังอีกเครื่องหนึ่งโดยไม่ต้องลงวินโดวส์ใหม่จะได้ไหม โดยเฉพาะเมื่อฮาร์ดดิสก์ตัวนั้นได้ทำการติดตั้งวินโดวส์เอ็กซ์พีเอาไว้ คำตอบในเบื้องต้นก็คือมีทั้งได้และไม่ได้ครับ

เหตุผลที่ไม่ได้ก็คือฮาร์ดแวร์มีความแตกต่างกันมาก (แต่ก็ไม่เสมอไปเพราะบางครั้งก็ได้) ส่วนเหตุผลที่ทำได้ก็คือฮาร์ดแวร์มีความใกล้เคียงกันหรือใช้ชิปเซตในตระกูลเดียวกัน (แต่ก็ไม่เสมอไปเช่นกัน)

ในกรณีที่นำฮาร์ดดิสก์ไปใส่กับเมนบอร์ดอีกตัวแล้วใช้งานไม่ได้นั้นอาการที่พบบ่อยๆ ก็คือบูตถึงโลโก้วินโดวส์แล้วก็เกิดบูลสกรีน ส่วนอีกอาการหนึ่งก็คือบูตถึงโลโก้แล้วเช่นกันแต่เครื่องจะทำการรีสตาร์ทตัวเองใหม่ทุกครั้งไป

Safe Mode ก็ไม่ใช่ทางออก
มีหลายคนบอกว่าให้ลองเข้าเซฟโหมดของวินโดวส์เอ็กซ์พีดู โดยการกด F5 หรือ F8 ก่อนที่จะขึ้นโลโก้วินโดวส์ เพื่อเข้าสู่หน้าจอ Windows Advance Option ของวินโดวส์เอ็กซ์พี แต่ว่าพอกดเพื่อเข้า Safe Mode แล้วก็ยังจะพบปัญหาเดิมคือถ้าไม่บูลสกรีนก็จะรีสตาร์ทตัวเองใหม่อีกรอบ แม้ว่าการเข้า Safe Mode จะเป็นการเข้าวินโดวส์แบบที่ไม่ต้องโหลดดีไวซ์ไดรเวอร์ต่างๆ แล้วก็ตาม แต่ในความเป็นจริงไดรเวอร์บางตัวก็ยังถูกโหลดเข้าไปทำงานด้วยอยู่ดี ดังนั้นการเข้าสู่ Safe Mode จึงยังไม่ใช่ทางออกสำหรับปัญหาในครั้งนี้

ขั้นตอนการบูตของวินโดวส์เอ็กซ์พี หลังจากที่คุณกดปุ่มพาวเวอร์เพื่อเปิดเครื่องระบบก็จะทำขั้นตอนที่เรียกว่า System Power-on-Self-Test หรือที่เรียกย่อๆ ว่า POST ซึ่งในส่วนนี้ถือว่าเป็นการบูตในระดับฮาร์ดแวร์ แล้วจากนั้นก็จะเป็นการบูตของซอฟต์แวร์แล้วครับ โดยเริ่มจาก

1. Master Boot Record (MBR) ทำการโหลดและค้นหาบูตเซ็คเตอร์

2. MBR ทำการกำหนดไฟล์ซิสเต็มต่างและทำการโหลดไฟล์ NTLDR (เป็นไฟล์ที่เก็บข้อมูลเกี่ยวกับการบูตเข้าสู่วินโดวส์เอ็กซ์พีในเบื้องต้น)

3. NTDLR ทำการสลับโหมดของระบบจาก Real Mode เข้าสู่ Protected mode และทำการเปิด paging (เกี่ยวกับหน่วยความจำเสมือน)

4. NTLDR ทำการอ่านข้อมูลจาก BOOT.INI และดำเนินการตามนั้น

5. NTLDR ทำการโหลดไฟล์ NTDETECT.COM และสั่งให้ทำงานเพื่อตรวจสอบดีไวซ์ต่างๆ

6. NTLDR ทำการโหลด NTOSKRNL.EXE และ HAL.DLL

7. NTLDR ทำการโหลดข้อมูลจากรีจิสตรีที่ HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM และทำการโหลด device drivers

8. ถ้ากระบวนการถึงขั้นตอนนี้ไม่มีปัญหาอะไร ถือว่ากระบวนการ NTLDR ผ่านทั้งหมดทีนี้ก็จะทำการเรียก NTOSKRNL.EXE ซึ่งเป็นแกนหลักของระบบปฏิบัติการขึ้นมาให้ทำงาน (หลังจากที่โหลดขึ้นมาแล้วในขั้นตอนที่ 6)

9. จากนั้นก็จะทำการโหลด Winlogon

10. ตามด้วยการโหลด Windows Desktop

ที่ให้ดูขั้นตอนการโหลดของวินโดวส์ก็เพราะจะทำให้เราได้ทราบว่าทำไมเวลาที่เราย้ายฮาร์ดดิสก์ไปติดตั้งกับเครื่องใหม่หรือเมนบอร์ดใหม่แล้วมีปัญหา สาเหตุก็คือก่อนที่จะเข้าสู่การโหลดแกนหลักของวินโดวส์ในขั้นตอนที่ 8. ก่อนหน้านั้นจะมีอยู่ในขั้นตอนที่ 5. ซึ่งจะเป็นการตรวจสอบทางด้านฮาร์ดแวร์ และพอมาถึงขั้นตอนที่ 7. ที่ต้องมีการโหลดดีไวซ์ไดรเวอร์ต่างๆ ตรงนี้เองถ้าฮาร์ดแวร์ที่ทำการตรวจสอบเอาไว้กับดีไวซ์ไดรเวอร์ต่างๆ ทำงานร่วมกันไม่ได้มันก็จะเกิดอาการบูลสกรีนตรงนี้เลย หรือถ้ายังผ่านตรงนี้ไปได้ไปเจอกับการรัน NTOSKRNL.EXE ซึ่งนอกจากจะรันตัวมันเองแล้วยังทำการนำไดรเวอร์ต่างๆ ไปเชื่อมโยงกับ HAL.DLL โดยเจ้าตัว HAL.DLL นั้นจะเป็นเหมือนสพานที่เชื่อมกันระหว่างตัวไดรเวอร์ที่โหลดขึ้นมากับฮาร์ดแวร์อีกที ไดรเวอร์ไม่ได้เชื่อมต่อกับฮาร์ดแวร์โดยตรงแต่ต้องผ่าน HAL.DLL ของวินโดวส์ ตรงนี้ถ้าไม่ผ่านก็จะทำการรีสตาร์ทตัวเองครับ

มาถึงจุดนี้ก็คิดว่าพอจะทำให้เข้าใจแล้วว่าทำไมเวลาย้ายฮาร์ดดิสก์ไปใส่เครื่องอื่นหรือไปต่อกับเมนบอร์ดตัวอื่นเพื่อทำการบูตแล้วมันมีปัญหา

Uninstall นี้ช่วยได้
ในเมื่อเราทราบแล้วว่าปัญหาของบูลสกรีนและรีสตาร์ทก็คือเรื่องของไดรเวอร์ ดังนั้นเราก็จะเป็นที่จะต้องจัดการกับไดรเวอร์ทั้งหลายก่อนที่มันจะเป็นปัญหากับเรา

วิธีการที่ว่าก็คือทำการถอดถอนการติดตั้งไดรเวอร์ของอุปกรณ์ที่สำคัญๆ ออกไปให้หมดครับ แม้ว่าบางครั้งคุณจะทำการเปลี่ยนแต่เมนบอร์ดส่วนอุปกรณ์อื่นๆ ใช้ตัวเดิม ผมก็แนะนำให้ทำการถอดถอนให้หมดครับ ไดรเวอร์เหล่านั้นได้แก่

ไดรเวอร์ชิปเซต
ไดรเวอร์การ์ดจอ
ไดรเวอร์การ์ดเสียง
ไดรเวอร์การ์ดแลน
ไดรเวอร์ชิป RAID (ถ้ามี)
หรือไดรเวอร์ของฮาร์ดแวร์อื่นๆ ที่คุณติดตั้งเสริมเข้าไป

สำหรับขั้นตอนการถอดถอนไดรเวอร์ก็ไม่ยากครับเพราะไดรเวอร์ส่วนใหญ่เดี๋ยวนี้คุณสามารถถอดถอนมันออกไปได้เหมือนกับการถอดโปรแกรมต่างๆ คือเข้าไปที่ Add/Remove Program ในคอนโทรลพาเนล หรือถ้าไดรเวอร์ตัวนั้นไม่มีที่ให้ถอดถอนใน Add/Remove Program คุณก็ต้องใช้อีกวิธีครับคือการใช้ Device Manager อย่างในรูปนี่แหละครับ

เท่าที่ทดสอบกับเมนบอร์ดมาเกือบ 20 ตัว ซึ่งเมนบอร์ดแต่ละตัวก็มีทั้งชิปเซตของ INTEL, nVIDIA, VIA, SIS และ ULi (ที่ nVIDIA ซื้อไปแล้ว) โดยทุกครั้งผมสามารถบูตผ่านเพื่อเข้าไปติดตั้งไดรเวอร์ใหม่ๆ ได้โดยไม่มีปัญหาเลยครับ และมีอยู่หนึ่งครั้งที่นำฮาร์ดดิสก์ออกจากโน้ตบุ๊กมาทำการทดสอบด้วยวิธีการดังกล่าวด้วยเช่นกันทั้งก่อนนำออกมาและก่อนที่จะนำกลับเข้าไปก็สามารถใช้งานได้ดีตามปกติ

อย่างไรก็ตามผมเองก็ยังไม่กล้ารับประกันเหมือนกันครับว่ามันจะทำได้ 100% กับทุกคนกับทุกเครื่องแต่ผมเห็นว่ามันน่าจะเป็นทางออกที่ดีสำหรับหลายๆ คนก็เลยนำเสนอสิ่งที่ตัวเองทดสอบมาแล้วได้ผล เผื่อว่าท่านอื่นๆ จะได้ใช้เป็นแนวทางในการแก้ปัญหาต่อไปครับ

อย่าลืมว่าวิธีการที่บอกมาทั้งหมดนี้จะทำได้ก็ต่อเมื่อคุณเป็นฝ่ายตั้งใจที่จะทำการเปลี่ยนหรือย้ายด้วยตัวคุณเอง แต่ถ้าในกรณีที่จำเป็นต้องย้ายเพราะเครื่องเก่าพัง โดยที่คุณไม่สามารถทำอะไรได้ คุณก็คงจะได้แต่วัดดวงละครับว่าพอนำฮาร์ดดิสก์ไปต่อกับเมนบอร์ใหม่หรือเครื่องใหม่แล้วมันจะผ่านหรือไม่ผ่าน อันนี้ผมก็ไม่ทราบเหมือนกันครับ แต่ก็ขอให้ทุกท่านโชคดี

ซอฟต์แวร์, ฮาร์ดดิสก์ไดร์ฟ, เมนบอร์ด